Author :
Abstract
Moltke’nin orijinal adı “Briefe über Zustände und Begeben heiten in der Türkei aus den Jahren 1835 bis 1839” olan ve Türkçeye “ Moltke’nin Türkiye Mektupları” olarak Hayrullah Örs tarafından çevrildi. Moltke’nin Türkiye Mektupları içerisinde önemli derecede sosyal, ekonomik, kültürel, bilgiler bulabileceğimiz bir külliyattan oluşmaktadır. Osmanlı Devletine seyahat sürecinden, Nizip savaşı yenilgisi sonrası ülkesine dönüşüne kadar adeta attığı her adımı mektuplarında anlatması bu eseri daha değerli kılmaktadır. Moltke, dönemin Padişahı olan II. Mahmut’u, devlet adamlarını, İstanbul’u, Balkanları, Çanakkale’yi, İzmir’i, İstanbul halkını, Nizip Savaşını canlı bir şekilde mektuplarına yansıtmıştır. Hatta dönemin Osmanlı resmi belgelerinde bulamayacağınız birçok konu hakkında bilgilendirme vermektedir. Moltke’nin eseri birbirinden bağımsız mektuplardan oluşmaktadır. Oryantalist bakış açısı ile değerlendirdiğini düşündüğümüz mektuplar üzerinde değerlendirmelerde bulunduk.
Keywords
Abstract
Moltke's original name is "Briefe über Zustände und Begeben heiten in der Türkei aus den Jahren 1835 bis 1839" and it was translated into Turkish as "Moltke's Turkey Letters" by Hayrullah Örs. Moltke's Turkey Letters consists of a corpus where we can find important social, economic, cultural, or information. The fact that he describes almost every step he took in his letters, from his journey to the Ottoman Empire to his return to his country after the defeat of the Nizip War, makes this work more valuable. Moltke, the Sultan of the period, II. He vividly reflected Mahmut, statesmen, Istanbul, the Balkans, Çanakkale, Izmir, the people of Istanbul, and the Nizip War in his letters. It even gives information on many subjects that you cannot find in the Ottoman official documents of the period. Moltke's work consists of independent letters. We made evaluations on the letters that we think are evaluated from an orientalist perspective.
Keywords
- ALTUNDAĞ, Ş., Kavalalı Mehmet Ali Paşa İsyanı Mısır Meselesi 1831-1841, Ankara, TTK, 1945.
- ARIKAN, Z., “Avrupa’da Türk İmgesi”, Osmanlı, (Ed. Güler Eren), C. IX, Ankara, Yeni Türkiye Yayını, 1999.
- ASİLTÜRK, B., Osmanlı Seyyahlarının Gözüyle Avrupa, İstanbul, Kaknüs, 2000.
- BEYDİLLİ, K., “Colmar von der Goltz Paşa’nın gelişine kadar Prusya- Alman Siyasi ve Askeri Münasebetlere Kısa Bir Bakış”, 20. Yüzyıl Başına Kadar Askeri Eğitim Tarihi Gelişimi, 13-17, İstanbul, Harp Akademileri Basımevi, 1983.
- BUCH, W., “14. ve 15. Yüzyıllarda Kudüs’e Giden Alman Hacıların Türkiye İzlenimleri”, (Çev. Yüksel Baypınar), Belleten, C. XLVI, S. 183, Ankara, TTK, 1982.
- ________, “16. Yüzyılda iki genç Alman’ın Türklerle ilgili İzlenimleri”, (Çev. Zeki Cemil Arda), Belleten, C. XLVI, S. 184, Ankara, TTK, 1982.
- BULUT, Y., Oryantalizmin Eleştirel Kısa Tarihi, İstanbul, Yöneliş Yayını, 2002.
- CELKAN, G., 18 ve 19. Yüzyıl İngiliz Seyahatnamelerinde Türkiye ve Türkler, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İngiliz Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Basılmamış Doktora Tezi, Ankara, 2012.
- DÜNHEİM, V. W., “Feldmareşal Moltke’nin Şark Gezisi”, (Çev. Selçuk Ünlü), Erdem, Ankara Kültür Merkezi Dergisi, II, (V), Ankara, 1986.
- ŞAHİN, G., İngiliz Seyahatnamelerinde Osmanlı Toplumu ve Türk İmajı, İstanbul, Gökkubbe, 2007.
- HAMMER, J. F., Büyük Osmanlı Tarihi 1273/1856, (Yayına Hazırlayan Erol Kılıç-Nümin Çevik, İstanbul, Üçdal Neşriyat, 1992.
- KABBANİ, R., Avrupa’nın Doğu İmajı, (Çev. Serpil Tuncer), İstanbul, Bağlam Yayını, 1993.
- KARABEKİR, K., Türkiye’de ve Türk Ordusu’nda Almanlar, (Haz. Orhan Hülagü ve diğerleri), İstanbul, Emre Yayınları, 2001.
- KARAKOÇ, İ., “Yabancıların Hatıralarında Osmanlı İmparatorluğu ve Yabancı Yazarların Osmanlılarla İlgili Olarak Türkçe’de Yayımlanmış Anlıları Üzerine Bibliyografya Denemesi”, Osmanlı, C. IX, (Ed. Güler Eren), Ankara, Yeni Türkiye Yayını, 1999.
- LOTHAR MAİER, L., “Reformwille und Beharrung. Das Osmanische Reich 1835- 1839 aus der sicht Helmuth Von Moltke”, Südosteuropa in der Wahrenhmung der Deutschen Öffentlichkeit, München, 1990.
- MOLTKE, V. H., Türkiye’deki Durum ve Olaylar Üzerine Mektuplar 1835- 1839, (Çev. Hayrullah Örs), Ankara, TTK, 1969.
- MUMCU, A., “Almanca Yazılmış Seyahatnameler ve Bu Türe Giren Eserlerin Tanıtımı Konusunda Konuşma”, I. Uluslararası Seyahatnamelerde Türk ve Batı İmajı Sempozyumu, (28. X-1. XI.1985), Eskişehir, 1985.
- ODİLE MOREAU, O., “Osmanlı İmparatorluğunda Alman Askeri Misyonları”, Osmanlı, II, (Ed. Gül Eren), Ankara, YTY, 1999.
- ÖNEN, Y., “16. Yüzyıl Alman Seyahatnamelerinde Türkiye”, Batı Dili ve Edebiyatı Araştırması Dergisi, Türkiye Hakkında Seyahatnameler Özel Sayı, C. I, S. 4. Ankara, AÜDTCF Yayını, 1969.
- SPOHN, M., Her Şey Türk İşi, Almanların Türkler Hakkında 500 Yıllık Ön Yargıları, (Çev. Leyla Serdaroğlu), İstanbul, Yapı Kredi Yayınları, 1996.
- SCHWOB, M. U., “15. Ve 16. Yüzyılın Almanca Eserlerindeki Türk İmajı Basma Kalıp Düşüncelerin Oluşmasına Dair”, I. Uluslararası Seyahat Namelerde Türk ve Batı İmajı, Setton, Kenneth M., Western Hostilityto İslam and prophecies of Turkish Doom, Philadelphia, 1985.
- WALLACH, L. J., Bir Askeri Yardımın Anatomisi; Türkiye’de Prusya- Alman Askeri Heyetleri 1835-1919, (Çev. Fahri Çeliker), Ankara, Genelkurmay Basımevi, 1985.
- YAVAŞ, D., “Bursa Ulucami”, DİA, C. 42, İstanbul, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi, 2012, s. 88-89.
