Author :
Abstract
Türkiye ile Yunanistan ilişkilerindeki sorunlar geniş ve derin bir tarihi geçmişe sahiptir. Yunanistan’ının bağımsız bir devlet olmasıyla birlikte Osmanlı Devleti ile aralarında başlayan anlaşmazlıklar Lozan Barış Antlaşması ile Türkiye Cumhuriyet Devleti’ne devredilmiştir. Lozan Barış Antlaşması içerisinde yer alan barışa dair maddeler Yunan Hükümeti’nin tek taraflı uygulamaları ile tam anlamıyla uygulanamamıştır. Türkiye-Yunanistan ilişkilerinin bazı zamanlar ılımlı ve sakin bir düzeyde devam etse de bu durum hiçbir zaman uzun sürmemiş ve bir şekilde bozulma / gerilme noktasına gelmiştir. İlişkilerin tarihi boyutu derinlemesine analiz edildiğinde, anlaşmazlıkların meydana gelmesinin temelinde Yunanistan’ın Megali İdea adını taşıyan büyüme stratejisi bulunmaktadır. Büyük Yunanistan Projesi / Düşüncesi olarak da bilinen Megali İdea’nın esas amacı Türkiye’yi saf dışı bırakarak İstanbul’u başkent olarak belirlemek ve yakın doğuya kadar ilerleyip buralarda büyük Yunan egemenliğini kurmaktır. İki ülke arasındaki en temel sorunlar, azınlıklar, Batı Trakya Türk azınlığı, İstanbul Rumları, Patrikhane sorunu, Kıbrıs sorunu’dur. Söz konusu sorunlar günümüz itibariyle de devam etmekte, her iki devlet de birbirine karşı temkinli ve tedbirli davranmayı sürdürmektedir. Türkiye tarihin hiçbir döneminde Yunanistan tarafına sorun oluşturacak bir hamle gerçekleştirmemiş ve yapılan bütün anlaşmalara harfiyen uymuş olmasına rağmen Yunanistan hem söz konusu anlaşmaları bir şekilde etmiştir hem de Türkiye’den her an bir tehdit gelebileceği düşüncesine sahiptir. Türk-Yunan İlişkilerinin tarihi coğrafya perspektifinden değerlendirildiği bu çalışmada iki devlet arasındaki sorunların çözümü Yunan tarafının hukukla uyuşmayan tutum ve davranışlarını gözden geçirerek sonlandırmasına bağlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords
Abstract
The problems in the relations between Turkey and Greece have a wide and deep historical background. After Greece became an independent state, the disputes between them and the Ottoman Empire were transferred to the Republic of Turkey by the Lausanne peace treaty. The provisions concerning peace in the Lausanne peace treaty were not fully implemented by the unilateral practices of the Greek government. Although Turkey-Greece relations continued at a moderate and calm level at some times, this situation never lasted long and somehow reached the point of deterioration / tension. When the historical dimension of the relations is analyzed in depth, the basis for the conflict is Greece's growth strategy, called Megali Idea. The main goal of Megali idea, also known as the Great Greece project / idea, is to eliminate Turkey and to determine Istanbul as the capital and to advance to the Near East and establish great Greek sovereignty there. The main problems between the two countries are the minorities, the Turkish minority of Western Thrace, the Greek Cypriots of İstanbul, the Patriarchate problem and the Cyprus problem. These problems continue to exist today, and both states continue to be cautious and cautious about each other. Although Turkey has never made a move to create a problem for the Greek side in any period of history and has followed all the agreements to the letter, Greece has both made these agreements in some way and has the idea that there could be a threat from Turkey at any time. In this study, where Turkish-Greek relations are evaluated from the perspective of historical geography, it is concluded that the solution of the problems between the two states depends on the Greek side reviewing its attitudes and behaviors that do not comply with the law and ending them.
Keywords
- ADIYEKE, A., N. (2000). Osmanlı İmparatorluğu ve Girit Bunalımı (1896-1908). Ankara: TTK Yayınları.
- AKGÖNÜL, S. (2007). Türkiye Rumları, Ulus Devlet Çağından Küreselleşme Çağına Bir Azınlığın Yok Oluş Süreci, İstanbul: İletişim Yayınları.
- ATABAY, M. (2012). 20. Yüzyılda Türkiye ve Balkanlar, İstanbul: Kriter Yayınları.
- AYHAN, H. (2014). Batı Trakya Türk Azınlığının Hukuki ve Siyasi Sorunlarının Asimilasyon Politikası Çerçevesinde Tahlili, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 42: 173-188.
- BABİNGER, F. (2003). Fatih Sultan Mehmet ve Zamanı, Dost Körpe (Çev.), 3. Baskı, İstanbul: Alkım Yayınevi.
- BENLİSOY, Y., ve MACAR, E. (1996). Fener Patrikhanesi, Yunanistan’la ilişkiler, Cilt 1, Ankara: Ayraç Yayınları.
- BOZKURT, İ. (2015). Kıbrıs Türk Halkı'nın Siyaset Kurumu Üzerine Deneme, Lefkoşa: Zeytin Yayınları.
- CHOUSEİN, A. (2005). Continuities And Changes İn The Minority Police of Greece: The Case Of Western Thrace, Middle East Technical Universty, Department of International Relations, The Dagree of Master of Science, Ankara: ODTÜ.
- ERDEM, N. (2016). Lozan Görüşmeleri Sırasında Patrikhane Meselesi Karşısında Patrik Meletios’un Yunan Kaynaklarına Yansıyan Yaklaşımı, Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 16 (33): 105-134.
- FIRAT, M. (2005a). Yunanistan’la İlişkiler, Türk Dış Politikası, Kurtuluş Savaşı’ndan Bugüne Olgular, Belgeler ve Yorumlar (1919-1980), Cilt 1, Editör: Baskın ORAN, 11. Baskı, İstanbul: İletişim Yayınları.
- FIRAT, M. (2005b). Yunanistan’la İlişkiler, Türk Dış Politikası, Kurtuluş Savaşı’ndan Bugüne Olgular, Belgeler ve Yorumlar (1980-2001), Cilt 2, Baskın Oran (Ed.). 9. Baskı. İstanbul: İletişim Yayınları.
- İNCİ, S. (2010). Türk-Yunan Siyasi İlişkilerinde Azınlıkların Dini Kurumları Meselesi(Patrikhane Örneği), Balkan Araştırmaları Dergisi, 1 (2): 63-96.
- HASGÜLER, M. (2005). Kimin Adası? Kıbrıs’ın Akisi 1954-1968, Ankara: Nobel Yayıncılık.
- HÜSEYİNOĞLU, A. (2008). Türk Yunan Nüfus Mübadelesinin ‘’Kalanlar’’ ‘’Bırakılanlar’’ Boyutu: Yunanistan’daki Batı Trakya Türkleri ve Geçmişten Günümüze Azınlık Eğitimi, 6-7 Uluslararası Mübadele ve Balkan Türk Kültürü Araştırmaları Kongresi Bildirileri, Samsun: Samsun Mübadele ve Balkan Türk Kültürü Araştırmaları Derneği Kültür Yayınları.
- KESKİN, F. (2018). Günümüz Türk-Yunan İlişkilerinde Tarihi Boyutları ile Temel Sorunlar, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- LEE, S., J. (2004). Osmanlı İmparatorluğu Tarihi II: XIX. Yüzyılın Başlarından Yıkılışa, Server Tanilli (Çev.), İstanbul: Adam Yayınları.
- MİLAS, H. (2006). Yunan Ulusunun Doğuşu, İstanbul: İletişim Yayınları.
- ORAN, B. (2013). Türk Dış Politikası Kurtuluş Savaşı’ndan Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar, Cilt II, İstanbul: İletişim Yayınları.
- ÖKTE, E., Z. (1971). Yunanistan’ın İstanbul’da Kurduğu Gizli İhtilal Cemiyeti: Kordus, Belgelerle Türk Tarihi Dergisi, 7 (40): 20-23.
- ÖZKAN, H., ve SAĞLAM, F. (2007). II. Uluslararası Batı Trakya Türkleri Araştırmaları Kongresi, Münih: Batı Trakya Türkleri, Araştırma Merkezi Yayınları.
- SEVİNÇ, D. (2017). Türk-Yunan İlişkileri Çerçevesinde Kıbrıs Sorununda Yeni Bir Aşama (1954-1960), Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 60: 171-206.
- SÖNMEZOĞLU, F. (2004). Türk Dış Politikasının Analizi, İstanbul: Der Yayınları.
- TURAN, C. (2016). Türk-Yunan İlişkileri ve Ege Sorunları, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
- YEŞİLYURT, Ş. (2016). Varlık Vergisi Hakkında Bir Değerlendirme, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 12 (27), 293-310.
