Author :
Abstract
Ötüken’i etimolojik kökeni, coğrafi konumu, tarihsel ve dini başlıklar altında toplayan bu çalışmada, bugün ki zavhan-aymak sınırları içerisinde ki Ötüken’i tarihsel ve dini süreçlerde değişimi dikkatlere sunulmuştur. Zavhan aymak’taki Otgon Tenger dağının vadisi ve Karakurum’a kadar ulaşan geniş bir coğrafyayı anlatmaktadır. Etimolojik kökeninin ayrımı üzerinde durulmuş bu kelimelerin ana yapısına bakılmaya gayret edilmiştir. Hunlar, Göktürkler ve Uygurlar dönemindeki tarihsel süreçte Ötüken’in konumu dikkatlere sunulmuş olup dini bir kült haline gelen coğrafya aktarılmaya çalışılmıştır. Kitabeler açısından önemi ve Türk tarihine mirası da ayrıca ele alınmaktadır. 1200 yıllık Türk yurdunun millet açısından önemi ve ilk yurt Ergenekon’dan gelişte aktarılmaya çalışılmaktadır.
Keywords
Abstract
In this study, which gathers Ötüken under the titles of its etymological origin, geographical location, historical and Religious, the changes of Ötüken in historical and religious processes within the boundaries of zavhan-aymak today have been brought to attention. Zavhan tells about the valley of Otgon Tenger mountain in aymak and a wide geography Reaching as far as Karakorum. The distinction of its etymological origin has been emphasized and the main structure of these words has been tried to be looked at. During the historical period of the Huns, Göktürks and Uyghurs Ötüken's position was brought to attention and the geography that became a religious cult was tried to be transferred. Its importance in terms of inscriptions and its heritage in Turkish history are also discussed. The importance of 1200 - year-old Turkish country in terms of the nation and the first country is tried to be transferred upon arrival from Ergenekon.
Keywords
- AYDIN, Erhan, “Ötüken Adı ve Yeri Üzerine Düşünceler”, Turkish Studies İnternational Periodical For The Languages, Literature And History Of Turkish Or Turkic, C. 2, S. 4, 2007, s. 1263-1270.
- EBERHARD, Wolfrem, Çin’in Şimal Komşuları, (çev. Nimet Uluğtuğ), T.T.K, Ankara 1996.
- ERGİN, Muharrem, Orhun Abideleri, Boğaziçi Yayınları, İstanbul 1978.
- GİRAUD, Rene, “Göktürk İmparatorluğu İlteriş, Kapgan ve Bilge’nin Hükümdarlıkları”, (çev. İsmail Mangaltepe), CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi, C.9, S. 2, Manisa 2011, s. 729-736.
- GÖMEÇ, Saadettin, “Kök Türkçe Yazıtlarda Geçen Göller ve Nehirler”, Tarih Araştırmaları Dergisi, C. XXVII, S. 44, Ankara 2008, s. 1-20.
- KAFESOĞLU, İbrahim, Eski Türk Dini, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1980.
- KAFESOĞLU, İbrahim, Türk Milli Kültürü, Ötüken Yayınevi, İstanbul 2015.
- KÖSE, Onur, “Türk Kültüründe Dağ ve Düzgün Baba Dağı”, Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi (GTTAD), C. 1, S. 1, (Ocak 2019), s. 13-24.
- MAHMUD, Kaşgarlı, Divanû Lügat-it-Türk, C.1, (çev. Besim Atalay), TDK Yayınları, Ankara 2006.
- Moğolların Gizli Tarihi, çev. Ahmet Temir TEMİR, TTK, Ankara 2016.
- ÖGEL, Bahaeddin, “Doğu Göktürkleri Hakkında Vesikalar Ve Notlar”, Belleten, C. XXI. , S. 81, Ankara 1957, s. 81-137.
- ÖGEL, Bahaeddin, “İlk Töles Boyları”, Belleten, C. XII, S. 48, Ankara 1948, s. 811-826.
- ÖGEL, Bahaeddin, Türk Mitolojisi II, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1971.
- ÖGEL, Bahaeddin, Türk Mitolojisi, MEB Yayınları, C. 1, İstanbul 1993.
- ÖZTÜRK, Ali, Ötüken Türk Kitabeleri, Ötüken Yayınevi, Ankara 1973.
- ROUX, J. Paul, Moğol İmparatorluğu Tarihi, (çev. Aykut Kazancıgil), Kabalcı Yayınevi, İstanbul 2001.
- ROUX, J. Paul, Orta Asya Tarih Ve Uygarlık, (çev. Lale Arslan), Kabalcı Yayınevi, İstanbul 2006.
- ROUX, J. Paul, Türklerin ve Moğolların Eski Dini, (çev. Aykut Kazancıgil), Kabalcı Yayınevi, İstanbul 2002.
- SCHMIDT, P. Wilhelm, ”Eski Türklerin Dini”, İÜEF Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, C. 13, S. 0, İstanbul 1964, s. 75-90.
- TAŞAĞIL, Ahmet, Gök-Türkler I-II-III, TTK, Ankara 2018.
- TÜRKER, Özgür, Nefesten Taşa, Taştan Kağıda: Türkler ve Moğollarda Tarih Yazıcılığı, Türkiye Âlim Kitapları, Saarbrücken 2014.
