BİZANS İMPARATORU IOANNES KOMNENOS(1118-1143)VE MANUEL KOMNENOS'UN (1143-1180 ) KİLİKYA VE SURİYE SEFERLERİ
Author :
Abstract
Birinci Haçlı Seferi sırasında İmparator I. Aleksios Komnenos ile Haçlı liderleri öncesinde Bizans’ın egemenliğinde olan yerlerin ele geçirilmesi durumunda iade edilmesi üzerinde anlaşmaya varmışlardır. Ancak bu kapsamda Bizans’a teslim edilmesi gereken Antakya’da I. Bohemund (ö.1111) bir Haçlı teşekkülü kurunca ilişkiler düşmanca bir hal almıştır. Bizans’ın Aleksios Komnenos ile yeniden başlayan kudretlenme devri Ioannes Komnenos zamanında iyice kendini göstermeye başlamıştır. Bu dönemde Balkanlardaki sorunlar çözülmüş ve Selçuklulara karşı yapılan mücadeleler artmıştır. Öte yandan 1137-1138 yılında Ioannes Komnenos, babası zamanında yapılan anlaşma gereği Antakya’yı Bizans İmparatorluğu’na katmak için sefer düzenlemiştir. Bu sefer sırasında Kilikya’ya hakim olmuş burada hüküm süren Baron I .Leon’u esir alarak İstanbul’a götürmüştür. Ancak seferin Suriye’ye uzattığında Haçlıların hilekarlıkları nedeniyle bir başarı elde edememiştir. 1143 yılında ikinci kez sefer düzenlemeye hazırlandığı sıralarda vefat etmiştir. Bundan sonra imparator olan Manuel 1159 yılındaki seferiyle Kilikya Ermeni Baronluğu, Antakya Prinkepsliği ve Kudüs Haçlı Krallığı’nı kendine bağlamayı başarmıştır. Onun bu çabası bölgede Bizans otoritesini arttırdığı gibi Halep Atabeyi olan Nureddin Mahmud’un(ö.1174) Antakya’ya kesin bir saldırı düzenlemesini de engellemiştir. Bu sayede Antakya Prinkepsliği’nin siyasi hayatı uzamıştır.
Keywords
Abstract
During the first crusade, Aleksios Komnini I and the leaders of the crusaders have agreed on to return the lands of Byzantium in case of capture. However, the relations have become hostile after Bohemund I(d.1111) has established a crusade power in Antioch which required to return Byzantium. Resurgence time of Byzantium that started with Aleksios Komnini became evident in the time of Ioannis Komnini. In this period the problems in Balkans has been solved and the struggle of the Seljuks increased. On the other hand Ioannes Komnini, attacked to include Antioch, according to the agreement that has been in his father’s time. While this war, he has dominated Cilicia and captured Baron I. Leon who has ruled this territory and took him to Constantinople. Nevertheless when he widen the war to Syria, he could not acquire any success because of the cheats of crusades. In 1143, he passed away when he was preparing a second attack. Manuel who has been emperor after his death, managed to conquer Armenian Baroness of Cilicia, Antioch Principality and Kingdom of Jerusalem in 1159. His efforts not only increased the Byzantine authority in the region but also prevented Nureddin Mahmud(d.1174) to attack on Antioch that was inevitable. In this way, the political life of Antioch Principality has been prolonged.
Keywords
- ABÛ’L-FARAC, Gregory, Abû’l-Farac Tarihi, I-II, (çev. Ömer Rıza Doğrul), TTK Yayınları, Ankara 1987.
- ANNA KOMNENA, Alexiad, (çev. Bilge Umar), İnkilâp Kıtabevi, İstanbul 1996.
- el-Azimî, Tarih, (yay. Ali Sevim), Azîmî Tarihi Selçuklular Dönemiyle ilgili Bölümler(h.430-538=1038/1039-1143/1144), TTK Yayınları, Ankara 2006.
- FULCHERİUS CARNOTENSİS, Kutsal Toprakları Kurtarmak Kudüs Seferi, (çev. İlcan Bihter Barlas), IQ Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul 2009.
- Gesta Froncorum et Aliourum Hierosolymitanorum, (çev. Ergin Ayan), Anonim Haçlı Tarihi, Selenge Yayınları, İstanbul 2013.
- IOANNES KİNNAMOS, Historia (1118-1176), (yay. haz. Işın Demirkent), TTK Yayınları, Ankara 2001.
- İBN KALÂNİSÎ, Şam Tarihine Zeyl -I. Ve II. Haçlı Seferleri Dönemi-, (çev. Onur Özatağ), Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul 2015.
- İBN KESÎR, el-Bidâye ve’n-Nihâye, XII, (çev. Mehmet Keskin), Büyük İslâm Tarihi, İstanbul 2000.
- İBNÜ’L-ESÎR, el-Kâmil fî-t-târîh, X-XI, (çev. Abdülkerim Özaydın), Bahar Yayıncılık, İstanbul 1987.
- KEMÂLÜDDÎN İBNÜ’L-ADÎM, Zübdetü’l-Haleb Min Târîhi Haleb’de Selçuklar, (yay. haz. Ali Sevim), TTK Yayınları, Ankara 2014.
- NİKETAS KHONİATES, Historia (Ioannes ve Manuel Komnenos Devirleri), (çev. Fikret Işıltan), TTK Yayınları, Ankara 1995.
- URFALI MATEOS, Urfalı Mateos Vekayi-namesî, (952-1136) ve Papaz Grigor’un Zeyli (1136-1162), (çev. Hrant D. Andreasyan), TTK Yayınları, Ankara 2000.
- ÜSÂME İBN MUNKIZ, Kitâtü’l-İtibâr, çev. Selahattin Hacıoğlu, İbn Munkız Haçlılara Karşı, Bordo Siyah Klasik Yayınlar, İstanbul 2006.
- ALTAN, Ebru, “Templier ve Hospıtalıer Şövalye Tarikatlarının Kuruluşu”, Belleten, LXVI/ 245 (2002), s. 87-94.
- ERSAN, Mehmet, Selçuklular Zamanında Anadolu’da Ermeniler, TTK Yayınları, Ankara 2007,
- GENÇTÜRK, Çağatay, Türkiye Selçuklu Sultanı II. Kılıçarslan ile Halep Atabeyi Nureddin Mahmud Arasındaki Münasebetler, Genel Türk Tarihi Arıştırmaları Dergisi, 1/1, (2019), 47-54.
- HİNZ, Walter, “İslâmda Ölçü Sistemleri”, (çev. Acar Sevim), Türklük Araştırmaları Dergisi, say. 5, (1990), s. 1-88.
- KARATAY, Osman, “Macarlar”, Doğu Avrupa Türk Tarihi, (ed. Osman Karatay- Serkan Acar), Kitabevi Yayınları, İstanbul 2016,
- NORWICH, John Julıus, Bizans Gerileme ve Çöküş Dönemi (MS 1082-1453), (çev. Hamide Koyukan), Kabalcı Yayınevi, İstanbul 2013,
- OSTROGORSKY, Georg, Bizans Devleti Tarihi, (çev. Fikret Işıltan), TTK Yayınları Ankara 2015
- RUNCİMAN, Steven, Haçlı Seferleri Tarihi, II, (çev. Fikret Işıltan), TTK Yayınları, Ankara 2008.
- USTA, Aydın Haçlı Hikâyeleri, Yeditepe Yayınları, İstanbul 2017,
- USTA, Aydın, Çıkarların Gölgesinde Haçlı Seferleri, Yeditepe Yayınları, İstanbul 2016.
- USTA, Aydın, Sorularla Bizans İmparatorluğu, Yeditepe Yayınları, İstanbul 2016.
- UYDU YÜCEL, Mualla, “Kumanlar (Kıpçaklar)”, Doğu Avrupa Türk Tarihi, (ed. Osman Karatay-Serkan Acar), Kitabevi Yayınları, İstanbul 2016,
- UYDU YÜCEL, Mualla, “Peçenekler”, Doğu Avrupa Türk Tarihi, (ed. Osman Karatay-Serkan Acar), Kitabevi Yayınları, İstanbul 2016, s. 449-527
- WİLLİAM BARRON, Stevenson, The Crusaders In The East, Slım Press, Beyrut 1968. Tezler
- AYAN, Ergin, Willermus Tyrensis’ Historia Rerum in Patribus Tranmarinis Gestarum (Denizaşırı Bölgelere Yapılan Seferlerin Tarihi) Adlı Eserinin XVI. XVII. Ve XVIII. Kitaplarının Çevirisi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yüksek Lisans Tezi), 1994.
- GENÇTÜRK, Çağatay, Zengîlerin Halep Hâkimiyeti, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), 2018.
